Aktualizacja historii zespołu

czerwiec 2026

Zespół Folklorystyczny „Szamotuły”, według niektórych źródeł, został oficjalnie założony 12 lutego 1945 roku. Jego działalność została jednak przerwana przez wojnę, dlatego rzeczywistych początków należy upatrywać w listopadzie 1932 roku, kiedy to po raz pierwszy zaprezentowano Wesele Szamotulskie. Od samego początku głównym celem zespołu było zachowanie odrębności kulturowej naszej małej ojczyzny — jej tańców, pieśni i strojów.

Przez ponad 60 lat zespołem kierowała i pełniła funkcję choreografa Janina Foltyn — znana folklorystka i działaczka lokalna, szczególnie zasłużona dla kultury i sztuki ludowej.
W maju 2011 roku kierownictwo Zespołu Folklorystycznego „Szamotuły” objął Maciej Sierpiński. Obecnie wielopokoleniowy zespół przeżywa swój renesans i liczy blisko 120 członków w wieku od 6 do 70 lat.

W październiku 2013 roku do zespołu dołączyła grupa dojrzałych tancerzy, wcześniej związanych z „Szamotułami”. Ich powrót był inspirowany ideą ożywienia najważniejszego elementu lokalnej tożsamości kulturowej — Wesela Szamotulskiego. W 2016 roku powstała kolejna grupa dorosłych, w której znaleźli się m.in. rodzice tańczących dzieci.

Obecnie w zespole tańczą i śpiewają dzieci, młodzież oraz dorośli z Szamotuł i wielu miejscowości regionu szamotulskiego, działając w różnych kategoriach wiekowych. Najmłodsi członkowie uczą się również gry na flecie, aby móc prezentować na scenie polski folklor muzyczny w pełnym wymiarze, nie tylko poprzez taniec. W skład zespołu wchodzą także znakomici muzycy grający na tradycyjnych instrumentach ludowych.

Zespół bierze udział w festiwalach folklorystycznych oraz uświetnia liczne wydarzenia lokalne występami tanecznymi i wokalnymi, corocznie prezentując również obrzęd dożynkowy. Występuje nie tylko w Polsce, ale również za granicą. W ostatnich latach tancerze mieli okazję reprezentować nasz kraj i region na Węgrzech, we Francji, w Brazylii, Grecji, na Białorusi, w Armenii, Indiach, Czechach, USA, Kolumbii, Kamerunie, Albanii, Tajlandii, Indonezji oraz wielu innych krajach.

W ciągu wieloletniej działalności zespół otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia. Do najważniejszych należą:
• Złota Odznaka Ligi Przyjaciół Żołnierza (1960)
• Odznaka honorowa „Za zasługi dla Szamotuł” (1961)
• Odznaka honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa poznańskiego” (1970) oraz „Za zasługi dla Wielkopolski” (2005)
• Nagroda Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego (1970, 1980)
• Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (1974, 1985)
• Nagroda im. Oskara Kolberga (1985)
• Wyróżnienie honorowe — statuetka „Złoty Hipolit” z prawem do używania znaku „Dobre, bo polskie” (2005)
• Nagroda Główna Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego (2009)
• Nagroda Główna X Festiwalu „Polonez 2014” w Słonimiu (Białoruś)
• Grand Prix 31. Ogólnopolskiego Konkursu Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie (2015)
• Nagroda „Za wierne przedstawienie obrzędu weselnego ze swojego regionu” podczas
Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych w ramach 54. Tygodnia Kultury Beskidzkiej (2017)
• Medal im. Witolda Cielichowskiego (2023)
• Grand Prix Konkursu Grup Regionalnych w Płocku (2025)

Największym dotychczasowym osiągnięciem zespołu jest wpisanie 31 lipca 2017 roku Tradycji
Weselnych z Szamotuł i okolic na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

W bogatym repertuarze zespołu znajdują się:
• Tańce Szamotulskie wraz z Weselem Szamotulskim
• Tańce i pieśni z regionów: Rzeszowskiego, Lubelskiego, Kurpi Puszczy Zielonej, Dąbrówki, Śląska, Kaszub
• Tańce narodowe: Kujawiak, Oberek, Krakowiak, Polonez, Mazur
• Obrzędy ludowe: obrzęd dożynkowy oraz Noc Świętojańska

Kierownictwo:
• Maciej Sierpiński – dyrektor zespołu i choreograf

Historia zespołu

Propagatorów tradycji i kultury ludowej szamotulskiej ziemi było wielu. Każdy z nich odegrał ważną rolę w odbudowywaniu jej zanikających śladów. Wśród nich Janina Foltyn, Stanisława Koputowa i kapela rodziny Orlików.

Zespół Folklorystyczny „Szamotuły” powstał 12 lutego 1945 r. i od początku działalności jego głównym celem była dbałość o zachowanie dawnej odrębności kulturowej naszej Małej Ojczyzny, jej tańców, pieśni i strojów. Współzałożycielem, wieloletnim kierownikiem zespołu i jego choreografem przez ponad 60 lat była Janina Foltyn – znana folklorystka i lokalna działaczka, szczególnie zasłużona dla kultury i sztuki ludowej.

Na historię zespołu składają się liczne koncerty. Pierwszy z nich odbył się 16 maja 1945 r. Widowisko ”Wesele Szamotulskie” autorstwa Władysława Frąckowiaka do melodii zebranych przez Stanisława Zgaińskiego z 1932 roku zostało wystawione na tej samej podstawie przez Janinę Foltyn po raz pierwszy w 1950 roku.

Zespół brał udział w licznych przeglądach i festiwalach folklorystycznych. Gościł m. in. w Niemczech, Francji, Portugalii, we Włoszech, na Bałkanach i w krajach skandynawskich a także w Turcji, Grecji i Brazylii. Zespół Folklorystyczny „Szamotuły” ma na swoim koncie pochlebne recenzje w prasie, nagrania radiowe oraz telewizyjne, m. in. prezentację folkloru szamotulskiego w Polskiej Kronice Filmowej oraz występ w komedii Tadeusza Chmielewskiego „Nie lubię poniedziałku”.

W latach 2008-2011 zespołem kierował Jerzy Foltyn.
Wieloletnią konsultantką i osoba wspierającą była etnochoreograf mgr Mirosława Bobrowska.

Najważniejsze nagrody: Złota Odznaka Ligi Przyjaciół Żołnierza (1960), Odznaka honorowa „Za zasługi dla Szamotuł” (1961), Odznaka honorowa „Za zasługi w rozwoju województwa poznańskiego” w 1970 r. oraz wielkopolskiego w 2005, Nagroda Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego (1970, 1980), Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (1974, 1985), Nagroda im. Oskara Kolberga (1985), honorowe wyróżnienie – statuetka „Złotego Hipolita” z prawem do używania znaku „Dobre bo polskie” (2005) oraz Nagroda Główna Wielkopolskiego Towarzystwa Kulturalnego (2009), nagroda główna X Festiwalu „Polonez 2014” w Słonimiu na Białorusi oraz Grand Prix XXXI Ogólnopolskiego Konkursu Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie (2015), nagroda „za wierną prezentację fragmentu obrzędu weselnego swojego regionu” podczas Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych w ramach 54. Tygodnia Kultury Beskidzkiej (2017).